Dit is de machine die door een tuinpoort past, op een aanhanger staat en na tien minuten te besturen valt. Die drie eigenschappen maken hem tot de best verkochte minigraver bij particulieren — en tot degene waarbij men zich bezeert in de overtuiging veilig te zijn.
De handleiding van uw fabrikant is doorslaggevend. Deze pagina geeft de volgorde van de handelingen en de valkuilen van de categorie; de getalswaarden — maximale helling, inhouden, inloopduur — leest u in uw handleiding, omdat ze van model tot model verschillen.
1. Nog vóór de levering: kunt u hem vervoeren?
Dat is de vraag die deze categorie van alle andere onderscheidt, en ze stelt zich vóór de aankoop. Onder één ton vervoert men zelf. Maar dan moet men het wel mogen.
De regels voor het trekken van een aanhanger hangen af van uw land. De Franse versie van deze pagina citeert het Franse verkeersrecht. In Nederland en in België gelden de nationale regels, samen met de Europees geharmoniseerde codes. Controleer het op de kentekenbewijzen van voertuig én aanhanger, niet in een verkoopfolder.
Binnen het Europese kader dat ook hier geldt, staat rijbewijs B in de regel een aanhanger toe tot 750 kg toegestane maximummassa; daarboven hangt alles af van de som van de maximummassa’s van de combinatie, en kan code 96 of rijbewijs BE nodig zijn. Twee getallen uit de kentekenbewijzen beslissen, niet wat u denkt te laden.
Een graafmachine van 900 kg weegt meer dan haar folder: tel de gemonteerde bak erbij, een tweede bak, de diesel in de tank, en de aanhanger zelf.
2. Bij levering, vóór het tekenen
Een zonder voorbehoud getekende leveringsbon sluit uw verhaal af. Neem die tien minuten.
- Loop er vóór het tekenen omheen: deuken in de kap, gekraste cilinder, verbogen baktanden, geschuurde slangen.
- De typeplaat moet aanwezig en leesbaar zijn. Zonder serienummer slaagt geen enkele onderdelenbestelling en verloopt geen enkele doorverkoop netjes.
- Tel de aangekondigde hulpstukken — bakken, snelwissel, sleutels, handleiding. Een ontbrekende bak claimt u dezelfde dag.
- Deze machines komen vaak gesjord op een pallet. Kijk ook naar wat de spanbanden hebben achtergelaten: een door een ratel ingedeukte kap ziet men slecht en herstelt men duur.
- Fotografeer, met de vrachtwagen in beeld.
Een bruikbaar voorbehoud beschrijft wat u ziet. „Onder voorbehoud van uitpakken” beschermt nergens tegen.
3. Het lossen
Dit is het gevaarlijkste moment van de dag — en in deze categorie het meest onderschat, omdat de machine „niet zwaar is”.
Ze weegt nochtans zoveel als een kleine auto, en haar massa zit hoog en smal. De handelingen die alle fabrikanten voorschrijven:
- Vlakke en stabiele grond, nooit dwars op een helling.
- Opritten met voldoende draagvermogen, schoon — geen vet, geen modder, geen ijzel — en stevig aan de laadvloer bevestigd, niet enkel neergelegd.
- Corrigeer nooit uw koers op de oprit. Staat u scheef, dan rijdt u helemaal terug, lijnt u opnieuw uit, en rijdt u weer op.
- Werktuig ingetrokken en laag: arm opgevouwen, bak dicht bij de grond.
- Vertraag op de overgang oprit / laadvloer. Daar kantelt het zwaartepunt in één keer — de machine schiet naar voren wanneer u het niet verwacht.
- Eenmaal geladen: blokkeer de rupsen en sjor vast.
Til uzelf nooit met de giek op om op of van de laadvloer te komen. De handeling circuleert in filmpjes; de handleidingen van fabrikanten verbieden haar uitdrukkelijk.
4. Vóór de eerste start
- Doe alle peilen zelf: motor, hydrauliek, koeling. Een machine kan met het strikte minimum reizen, en een peil controleert u in twee minuten.
- Machine waterpas om de peilen af te lezen, anders leest u verkeerd.
- Zoek de accuscheider en de sleutelstand op voordat u ze nodig hebt.
- Zoek de smeernippels op: bij deze maat zijn er weinig en zijn ze bereikbaar. Dit is het goede moment, voordat alles onder de aarde zit.
5. De eerste start
- In korte pogingen. Een startmotor houdt men niet ingedrukt: enkele seconden aanzwengelen, wachten, opnieuw. Doorgaan leegt de accu en verbrandt uiteindelijk de startmotor.
- Bij koud weer gebruikt u de voorziene voorgloei — enkele seconden, niet meer, anders loopt de accu leeg.
- ⛔ Nooit ether of startspray. Bij een motor met gloeibougies is het risico een explosie. De handleidingen zeggen het in die bewoordingen.
- Laat hem ongeveer vijf minuten stationair draaien voordat u de joysticks aanraakt. Dat is geen bijgeloof: koude hydraulische olie maakt de machine slap en onnauwkeurig, en zo breekt men een cilinder of raakt men een muur.
- Ondertussen: lampjes uit, normale uitlaatkleur, geen abnormaal geluid, geen lekkage onder de machine.
6. Het inlopen
Een nieuwe machine ontziet men. Fabrikanten komen overeen op het principe en op de orde van grootte: de eerste vijftig uur vermijdt men vol toerental en volle belasting.
En vooral: de eerste olieverversing valt ruim vóór het normale interval. Nieuwe onderdelen laten metaaldeeltjes los die de olie meevoert; ze duizend uur laten draaien is de machine vóór haar tijd verslijten.
Het inlopen leest u in de handleiding van de motor, niet in die van de machine. Bij veel minigravers — ook Chinese — verwijst de machinefabrikant uitdrukkelijk naar de handleiding van de motorenbouwer. Daar staan de exacte duur en de eerste verversingstermijn.
7. Het echte gevaar van deze categorie
Een graafmachine van één ton kantelt. Ze kantelt zelfs makkelijker dan een machine van drie ton, omdat ze smal is en men haar meeneemt waar een grotere niet zou komen: op een terras, aan de rand van een verse sleuf, dwars over een tuintalud.
- Zijwaartse uitkraging licht een rups op. Arm zijwaarts gestrekt, op helling, met een volle bak: dat is de opstelling die kantelt.
- Een vers geopende sleuf is geen grond. De rand stort in onder het gewicht, en de machine gaat erin.
- Met ingetrokken rupsen is de machine instabieler. Men trekt ze in om te passeren, men zet ze uit om te werken.
8. En als u beroepsmatig werkt
Voor beroepsmatig gebruik zijn opleiding en toestemming van de bediener verplicht; in Nederland en België geldt de nationale arbo-wetgeving over het gebruik van arbeidsmiddelen, niet die welke de Franse pagina citeert.
Een certificaat geeft op zichzelf geen bedieningsrecht. Het bevestigt een bekwaamheid; de toestemming om te bedienen blijft een handeling van de werkgever, na controle van de medische geschiktheid en van de kennis van de werkplek.
Voor een particulier bij zichzelf thuis geldt niets daarvan — maar denk vóór u een sleuf opent aan de KLIC-melding of het lokale equivalent: een doorgesneden leiding kost onvergelijkbaar veel meer dan één melding.
Daarna
Zodra de machine draait, zit wat haar lang doet meegaan elders: regelmatig doorsmeren, de rupsspanning, en de gehaalde termijnen.